Folidosis (Pholidosis)
Srngenlerin Pul ve Plaklar ile gili Szlk

    Hayvan ve bitkilerin bilimsel adlar, Latince yada Latinceletirilmi szcklerden olumutur. Bu szcklerin bir blm de eski Yunanca kelimeler yada yerel dillerden alnm kelimelerin Latince gramer kurallarna gre yazlm biimidir. Aada oluturulmaya allan kstl szlk, kertenkele, ylan ve kaplumbaa isimlerinin nereden geldiklerini aklanmaya allmtr. Szlkte Latince kkenli kelimeler (L) harfi ile, Eski Yunanca kelimeler ise (Y) harfi ile gsterilmitir.
  
     Srngenler sistematiinde ok kullanlan bir terim de folidosis dir. Bu terimle anlatlmak istenen srngen vcudunu rten pul ve plaklarn dzeni, ekilleri ve saylardr. Kelime Eski Yunanca "pholis" kelimesinden tremitir. ( Pholis=keratin pul, pholidosis=pul durumu.)

    Srngenleri incelerken sklkla kullanlan iki kelime vardr ki bunlar pul ve plak kelimeleridir. Pul ve plak arasndaki farkllklar unlardr. Plak (Latince: scutum, oulu scuta) genellikle dz yzeyli ok keli ve kenarlar birbirleriyle temasta yaplardr, pullara gre genellikle daha byk olan bu eit deri trevleri, vcudun eitli yerlerinde bulunabilir.(Genellikle ba ve karn blgesinde)
    Srngenlerin plaklarla rtl olmayan dier ksmlarnda pullar (squama, oulu squamae) bulunur. Bunlarn eitleri daha fazladr.

    Folidosis zellikle srngenlerin snflandrlmasnda byk nem tar. nk ayn trden iki hayvann; boyu, rengi, deseni; yaa, cinsiyete, bulunduu corafi konuma gre deiebildii halde, pul ve plak konumlar sabit kalmaktadr bu bakmdan folidosis srngenler iin ayrdedici bir zelliktir ve bir anlamda da srngenlerin tanmlamamza yarayacak bir eit parmak izi gibidir.

    Web sitemde ou kez pul ve plak isimleri sz konusu olacandan, ad ok geen pul ve plaklar aada yazmay uygun gryorum.

    Plaklar bulunduklar yerlere gre isimlendirilirler. rnein ban aln ksmnda bulunan plaa: Latince'de scutum frontale denir. (Yada frontal plak) Bu plak tektir.Oysa vcudun baz yerlerinde ayn plaktan birden fazla bulunabilir, (rnein karn plaklar gibi) bunlar Latince adlandrmak gerektiinde oul olarak ekilir yani scuta ventralia denir ama sz konusu plaklardan sadece birini anlatmak istenirse o zaman. Scutum ventrale demek gerekir. nk Latince'de isim oulsa sfat oul, isim tekilse sfatta tekil olmaldr. Bununla birlikte Trke'de genellikle "Ventral plak" veya "Ventral plaklar" terimlerini kulllmaktadr. Baz durumlarda ise ksaca "Ventrale" denir.



A-
: Olumsuzluk eki
Abdominal
: Karn tarafa ait. Abdomen=karn
Acanth
: Diken, dikenli
Anale
: Anus'e ait. Anus=halka, sindirim borusunun arka delii.
Apical
: Apex ile ilgili. Apex=Bir eyin ucu veya sivri ksm.
Axillare
: Koltuk blgesine ait. Axilla=koltuk
Canthale
: Canthus'a ait. Canthus= gzn ke ksm, (Alt ve st gzkapaklarnn birletii yer) burada kastedilen srngenlerde gzle burun delii arasnda bulunan kenar ksmdr.
Collare
: Yaka, yakalk. Boaz blgesinde bulunan bir sra plak kastedilir.
Costale
: Kaburgaya ait. Costa=Kaburga
Dorsal
: Srta ait. Dorsum=srt. rnek, dorsal pullar.
Eu
: Gerek
Frenale
: Frenum'a ait. Frenum=gem, dizgin. Yanak blgesi
Femorale
: Arka bacan st ksmna ait, Femur=uyluk.
Frenoculare
: Oculare gze ait, oculus, gz. Freno iin bk. Frenale.
Frontale
: Aln blgesine ait. Frons=aln.
Frontonasale
: Frontale ve Nasale szcklerine bak.
Frontoparietale
: Frontale ve parietal szcklerine baknz.
Granl
: granulum=tanecik.
Gulare
: Boaz blgesine ait. Gula=Boaz.
Humerale
: n bacaun st ksmna ait. Humerus= n bacan st ksm, st kol kemii.
Infralabiale
: Alt dudaa ait. Infra=alt, altnda. Labial=dudaa ait. Labium=dudak.
Inframarginale
: Kenar altnda bulunan.
Inframaxilare
: enenin altnda bulunan.
Inguinale
: Kask blgesine ait. Inguinis=kask
Internasale
: İki burun delii arasnda bulunan
Interparietale
: Parietalia arasnda bulunan
Karina
: Geminin alt gibi kntl. Bu trdeki pullar iin karinal denir.
Mandibula
: Alt ene kemii
Marginale
: Kenara ait. Margo=kenar
Massetericum
: Masseter'e ait. Masseter (Y) =inetici. Bu plak akak blgesindedir
Maxilla
: stene kemii, bazen de st ene hatta tm ene iin kullanlr..
Nasale
: Buruna ait. Nasus=burun
Nasorostrale
: Nasorostrum'a ait. Nasus=burun, rostrum=gaga, ban n sivri ksm.
Nuchale
: Enseye ait. Nucha=Ense.
Occipitale
: Kafann arka ksmna ait. Occiput=ardkafa
Ocellus
: Gzck, Bu terim ayn zamanda kk yuvarlak ak renkli lekeler iin de kullanlr.
Parietale
: Yanda, eperde bulunan Paries=yan, eper.
Pactorale
: Gse ait. Pectus=gs.
Postoculare
: Post=arka, arkasnda. Oculus=gz
Postnasale
: Burun arkasnda bulunan
Posttemporale
: Şakak arkasnda bulunan.
Praeanale
: Anusn nnde bulunan
Praefrontale
: Aln blgesinin nnde bulunan
Praenasale
: Burnun nnde bulunan
Praeoculare
: Gzn nnde bulunan
Rostrale
: Rostum'a ait. Rostum=gaga ban n sivri ksm.
Subdigital
: Parman alt tarafnda bulunan.
Suboculare
: Gzn altnda bulunan.
Sulcus
: Oluk ince uzun girinti rnein: Sulcus gularis.
Supracaudale
: Kuyruun stnde bulunan.
Supraciliare
: Kirpiklerin st tarafnda bulunan.
Supralabial
: st dudaa ait. Supra=st, stnde. Labiale=dudakla ilgili. Labium=dudak
Supraoculare
: Gzn zerinde bulunan
Supratemporale
: Aln blgesinin zerinde bulunan
Supratibial
: Arka bacakta baldr ksmnn st tarafnda bulunan.
Temporale
: Şakak blgesine ait. Tempus=akak
Tympanicum
: Tympanale: Tympanum'a ait. Tympanum=Davul, kulak zar. Orta kulak boluu.
Tibial
: tibiaya ait. Tabia= Arka bacan alt ksmnda bulunan kemiklerden biri.
Tberkl
(L): Yumru eklinde knt.
Ventrale
: Karn tarafa ait. Venter=karn
Vertebrale
: Omura ait. Vertebra=omur.



Ltfen sitedeki bilgilerden ksmen yada tamamen alnt yaparken, kaynan belirtelim, emee sayg duyalm.
Szlk Ana Men'sne Dn

Sorularnz iin bana e-mail atnz